Công cụ phân tích ABC tồn kho

Chia mã hàng thành ba nhóm theo doanh thu, phát hiện món ế đang chiếm vốn.

1. Nhập số liệu cửa hàng

2. Kết quả

—Nhóm A: số mã và tỷ lệ doanh thu
—Nhóm B: số mã và tỷ lệ doanh thu
—Nhóm C: số mã và tỷ lệ doanh thu
—Vốn đang nằm trong nhóm C
—Số vòng quay tồn kho nhóm C
—Mức độ cần xử lý

3. Bảng so sánh 3 nhóm

NhómSố mã hàngTỷ lệ mã hàngTỷ lệ doanh thuGiá trị tồnTỷ lệ vốnCách quản lý

4. Cách dùng kết quả này

Báo cáo sức khoẻ kho hàng nằm ở bài báo cáo sức khoẻ kho hàng. Tìm món bán chạy nằm ở bài báo cáo tồn kho bán chạy. Cách nhập hàng hợp lý nằm ở bài ngày nhập hàng hợp lý để không bị tồn kho.

5. Câu hỏi thường gặp

Phân tích ABC có dùng được với cửa hàng nhỏ không? Có, và càng nên làm sớm với cửa hàng nhỏ, vì tỷ lệ mã hàng ế thường cao hơn. Ở cửa hàng dưới 300 mã, bạn có thể làm thủ công trong một buổi: lấy danh sách mã hàng, sắp xếp theo doanh thu, chia nhóm, rồi đếm.

Nhóm C nên xử lý thế nào? Ba cách theo thứ tự ít tổn thương nhất: giảm lượng đặt hàng cho nhóm C trước, giảm số mã trong nhóm C bằng cách ngừng bán món bán quá chậm, và cuối cùng mới xảy hàng. Tuyệt đối không xảy trước khi đã giảm đặt hàng, vì nếu không sẽ nhập lại món cũ.

Sao có mã hàng bán chạy lại nằm trong nhóm C? Vì nhóm được chia theo doanh thu của cả kỳ, không phải tốc độ bán tức thời. Một món chỉ bán mạnh vào dịp lễ sẽ tụt xuống nhóm C dù cả năm bán tốt. Cách xử lý là chia nhóm theo từng mùa kinh doanh cho món lễ tết. Xem thêm kỹ thuật bán hàng ngày cao điểm lễ Tết.

Hướng dẫn: phân tích ABC tồn kho để tìm món ế đang giữ vốn

Phân tích ABC chia mã hàng thành ba nhóm theo doanh thu: nhóm A bán chạy, nhóm B bán vừa, nhóm C bán chậm. Nguyên tắc rất đơn giản, nhưng hai con số quan trọng nhất thường bị đọc sai. Bài này nói cách chia nhóm và cách đọc kết quả để ra quyết định nhập hàng.

Cách chia nhóm

Sắp xếp mã hàng theo doanh thu giảm dần, cộng dồn tỷ lệ doanh thu, rồi chia tại các mốc 70% và 90%. Nhóm A gồm các mã cộng dồn tới 70% doanh thu, nhóm B tới 90%, nhóm C là phần còn lại. Mốc này có thể điều chỉnh: cửa hàng có món chủ lực rất rõ thì A nên nhỏ hơn, cửa hàng bán đều thì A rộng hơn.

Đọc con số quan trọng nhất: tỷ lệ vốn của nhóm C

Không phải tỷ lệ doanh thu của nhóm C, mà là tỷ lệ vốn của nhóm C. Đây là hai con số tách bạch, và chúng có thể trái chiều nhau. Nhóm C tạo ra 6% doanh thu nhưng vẫn chiếm 35% vốn là một cửa hàng đang trả tiền thuê kho cho hàng không ai mua.

Số vòng quay tồn kho nói thêm điều gì

Số vòng quay là số lần giá trị tồn nhóm C được bán hết trong một kỳ. Nếu thấp hơn 2 trong quý, mỗi đồng vốn nằm trong nhóm C chỉ quay vòng được hai lần, tức tiền đang nằm yên gần nửa năm. Đây là chỉ số bổ sung cho tỷ lệ vốn, vì một nhóm C có thể chiếm ít vốn nhưng quay vòng rất chậm.

Ba nguyên nhân làm món thành ế

  1. Nhập quá nhiều. Dấu hiệu: số lượng nhập gần bằng số lượng bán ở những tháng đầu. Cách sửa: giảm lượng đặt xuống 50% mức hiện tại trong 2 tháng, không cắt về 0 ngay.
  2. Giá cao hơn thị trường. Dấu hiệu: món bán được nhưng chậm dần. Cách sửa: sửa giá, hoặc dùng giảm giá có điều kiện thay vì giảm sâu.
  3. Đứng sai chỗ. Dấu hiệu: không ai hỏi, không ai tìm, món nằm ở kệ cuối. Cách sửa: dời ra kệ dễ thấy, cạnh món bán chạy, và nhắc nhân viên giới thiệu. Nguyên nhân này rẻ nhất để sửa và thường xử lý được 30–40% số món ế.

Thứ tự xử lý món ế

Đây là phần nhiều cửa hàng làm sai. Xả hàng ngay là cách nhanh nhất để phải nhập lại món đó trong 3 tháng, với giá cao hơn. Thứ tự đúng bắt đầu từ những việc rẻ và ít tổn thương nhất: giảm lượng đặt, bán kèm món đang bán chạy, dùng làm quà tặng, sửa giá hoặc dời vị trí, rồi mới xả giá vốn, và cuối cùng mới xử lý hàng hết hạn.

Chi tiết cách theo dõi theo tháng và bảng mẫu nằm ở bài tồn kho quay vòng chậm: cách tìm món ế và giải phóng vốn, và cách lập bảng sức khoẻ kho hàng nằm ở bài báo cáo sức khoẻ kho hàng.