Dành cho chủ cửa hàng bán lẻ — tính ngay trên trình duyệt, không cần đăng nhập, không lưu dữ liệu.
| Giá bán | Lợi nhuận/món | Tỷ lệ LN | Doanh thu/tháng | Tổng LN gộp |
|---|
Ba con số cần nhìn đầu tiên:
Muốn theo dõi tự động giá vốn, tồn kho và công nợ theo từng mã hàng mà không phải tính tay, xem hướng dẫn về quản lý tồn kho khi số mã hàng tăng nhanh.
Tại sao tôi tính tay mà ra số khác? Vì giá vốn thực tế phải gồm cả chi phí vận chuyển, chi phí bao bì và phần hư hỏng, không chỉ tiền mua hàng. Công thức đầy đủ ở bài tính giá vốn và biên lợi nhuận theo mặt hàng.
Có nên dùng phần mềm thay vì tính tay? Nếu cửa hàng trên 3 nhân viên, có nhiều mã hàng thì nên dùng phần mềm, vì sổ tay không chặn được nhân viên sửa giá. Xem so sánh 4 cách quản lý bán hàng để chọn.
Công cụ này trả lời hai câu hỏi mà chủ cửa hàng cần biết trước mỗi quyết định giá: món này còn lời bao nhiêu, và giảm giá bao nhiêu thì vẫn còn lời. Bài này nói cách lấy đúng giá vốn trước, và cách đọc kết quả để không tự dệt ra một con số đẹp hơn thực tế.
Giá vốn đầy đủ của một đơn vị hàng gồm bốn phần: giá mua trên hoá đơn sau chiết khấu thanh toán sớm, phí vận chuyển và bốc xếp, bao bì bán lẻ, và hao hụt định mức. Bỏ sót phần nào, biên lợi nhuận tính ra đều đẹp hơn thực tế. Lệch 3% giá vốn nghe nhỏ, nhưng với biên gộp 20% thì đó là một phần tư tiền lãi biến mất khỏi báo cáo.
Hao hụt định mức là khoản hay bị quên nhất. Cà phê hao rang 15–20%, thịt hao sơ chế 10–25%. Đo thực tế 3 mẻ rồi chốt định mức, và rà lại mỗi quý.
Đừng trộn hai cách trên cùng một mã trong cùng một kỳ. Đổi phương pháp giữa kỳ làm mọi so sánh lợi lỗ trước đó mất ý nghĩa.
Biên gộp bình quân toàn cửa hàng cần gấp khoảng 2 đến 2,5 lần tỷ lệ chi phí vận hành trên doanh thu thì cuối tháng mới còn lãi. Với biên 25% và chi phí vận hành 12%, bạn đang ở ngưỡng hòa vốn — và mọi khoản chi phí bất thường sẽ đẩy bạn sang lỗ. Vì vậy công cụ luôn trả về cả lợi nhuận gộp và số lượng bán cần để hòa vốn.
Cột cần nhìn thường xuyên nhất là lợi nhuận gộp theo từng mã. Xếp theo biên thấp lên cao, đánh dấu nhóm dưới 10%. Một mã biên dưới 10% kéo dài 2 tháng thì phải có hành động cụ thể: tăng giá, đổi nhà cung cấp, hoặc dừng bán.
Khách quen thường được giảm giá. Nếu bạn tính lợi nhuận trên giá niêm yết mà thực tế bán dưới giá niêm yết, báo cáo sẽ đẹp hơn thực tế mỗi tháng. Luôn tính trên giá bán thực thu sau khuyến mãi, sau mã giảm giá, sau cả chương trình tích điểm.
Bài chuyên sâu hơn nằm ở cách tính giá vốn và biên lợi nhuận theo mặt hàng, và cách gộp các khoản chi phí ẩn nằm ở bài chi phí ẩn trong cửa hàng.